بازار تجریش تهران بازاری سرپوشیده در میدان تجریش است که در کنار حرم امام زاده صالح قرار گرفته است. تهرانی ها به ویژه افرادی که سن و سالی از آن ها گذشته است با این بازار سرپوشیده و قدیمی خاطره های زیادی دارند و از وقتی یادشان می آید این بازار محل تجمع و خرید بوده است. بازار تجریش دو محله قدیمی سرپل و تجریش را به هم مرتبط می کند. این بازار یکی از قدیمی ترین بازارهای سرپوشیده در تهران است و می توان آن را نمونه بسیار کوچکی از بازار بزرگ تهران دانست. بازار تجریش تهران بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ متر طول دارد و با بیش از ۴۰۰ باب مغازه و حجره یکی از مراکز خرید قدیمی و مهم منطقه به شمار می رود.
این بازار نمونه بازارهای سرپوشیده سنتی ایرانی است که در شمال شهر تهران و در کنار رودخانه تجریش قرار گرفته است. روزگاری این همه خانه و ساختمان در محله تجریش وجود نداشت: یک امامزاده صالح بود و یک بازار سرپوشیده سنتی و رودخانه پرآب و باصفای نزدیک آن و تا چشم کار می کرد باغ هایی مملو از درختان میوه بود.
اگرچه ساخت پاساژ قائم در کنار این بازار، اندکی در بافت تاریخی آن اختلال ایجاد کرده، اما هنوز هم حجره ها و مغازه های آن حال و هوای قدیمی و سنتی خود را حفظ کرده اند. تکیه قدیمی که اکنون به میدان بزرگ میوه و تره بار تبدیل شده، دیوارها و سقف مملو از کاشیکاری های رنگارنگ و زیبایی است که در لابلای دیوار آجری کار گذاشته شده اند. همچنین نام هر مغازه و حجره نیز با کاشیکاری های فیروزه ای و خط نستعلیق زیبایی نوشته شده که بر جذابیت و حال و هوای قدیمی این بازار اضافه می کند.
در مورد تاریخچه و تاریخ ساخت این بازار گمانه زنی های زیادی وجود دارد. در برخی منابع آمده است که تاریخ ساخت بازار تجریش تهران به ۷۰ سال پیش بر می گردد. با این حال کسبه قدیمی بازار معتقدند که بازار تجریش تهران قدمتی بسیار بیشتر و حدودا ۱۵۰ ساله دارد. البته برخی از سازه هایی که در این راستا وجود دارد قدمتی به مراتب بیشتر هم دارند. یکی از این مکان ها تکیه بزرگ تجریش است که گفته می شود از ۲۲۰ سال پیش و قبل از ساخت بازار تجریش تهران در این مکان وجود داشته است.
تکیه قدیمی تجریش قدمتی به بیش از ۲۰۰ سال دارد و تاریخ ساخت آن به دوران قاجار بر می گردد. به این ترتیب تکیه تجریش را می توان یکی از قدیمی ترین تکیه های تهران برشمرد؛ تکیه تجریش در تاریخ ۲۵ مهر ۱۳۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این تکیه قدیمی در حال حاضر به بازار میوه و تره بار تبدیل شده و میوه های رنگارنگ و تازه فصلی حال و هوایی باصفا به این محوطه داده است. البته در ایام محرم تکیه قدیمی بازار تجریش به مرکزی برای استقرار هیئت های عزاداری و برگزاری مراسم های مختلف تبدیل می شود و تعزیه های باشکوه و تماشایی در آن برگزار می شود. تعزیه های تکیه تجریش آن قدر شهرت و قدمت دارد که در ششمین اجلاس شورتی عالی ثبت کشور، مراسم تعزیه خوانی در تکیه بزرگ تجریش به عنوان میراث معنوی به ثبت رسید.
معماری تکیه تجریش از جمله نکات برجسته و قابل توجه در مورد این مکان است. تکیه تجریش یک فضای میانی دارد و ساختمانی دو طبقه آن را در بر گرفته است. در بخش غربی تکیه یک مغازه بزرگ وجود دارد که چندین دهنه دارد و ارتفاع آن هم بیشتر از سایر مغازه هاست و به آن شاه نشین گفته می شده است. همچنین، ۵ باب مغازه در ضلع شمالی و ۴ باب مغازه در ضلع جنوبی و شرقی ساخت شده است. طبقه بالای ساختمان در ایام محرم به محل برگزاری مراسم مذهبی تبدیل می شود، با این حال در سایر مواقع استفاده تجاری دارد. سقف تکیه بزرگ تجریش در قدیم توسط ستون های بزرگ چوبی نگه داشته می شد که امروزه ستون های فلزی جایگزین ستون های چوبی و قدیمی شده اند.
اما داستان ساخت این تکیه هم در نوع خود جالب و شنیدنی است. گفته می شود که اوایل قرن دوازدهم هجری شمسی، جمعی از باغداران و روستاییان ساکن در این منطقه تصمیم گرفتند مکانی مناسب برای برگزاری مراسم مذهبی و تجمع عزاداری های ماه محرم بسازند. به این ترتیب تکیه بزرگ تجریش در سال ۱۱۷۶ خورشیدی ساخته شد. البته در آن زمان این تکیه مسقف نبود، اما پس از مدتی و ظاهرا به دلیل بارندگی ها تصمیم بر این شد که سقفی برای این تکیه تعبیه کنند. از آن زمان، هر سال یا فرارسیدن ماه محرم و عزاداری سید الشهدا، عزاداری ها و تعزیه های باشکوهی در این تکیه برگزار می شد و مردمان زیادی از نقاط دور و نزدیک برای شرکت در این عزاداری به تجریش می آمدند. با این حال، در سال ۱۳۶۶ سیل مهیبی در این منطقه رخ داد و بخش هایی از تجریش و همین طور تکیه بزرگ را از بین برد. اما به همت مردم این تکیه دوباره برپا شد و تا به امروز یکی از مراکز مهم و مشهور برگزاری عزاداری امام حسین به شمار می رود.
